Ekologia jako nauka zajmuje się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami a ich środowiskiem oraz wzajemnych relacji pomiędzy tymi organizmami. Określenie ekologia są często używane w języku potocznym w szerokim czasem nieprecyzyjnym sensie, nie zawsze związanym z ekologią jako nauką. Często odnoszą się do sozologii, czyli nauki o ochronie środowiska a nawet filozofii ekologicznej (ekozofia), działalności społecznej czy artystycznej na rzecz środowiska. Termin ekologia po raz pierwszy wprowadził niemiecki biolog i ewolucjonista Ernst Haeckel w 1869 roku. Do dnia dzisiejszego nie jest jednak nadal dokładnie sprecyzowany zakres zainteresowań ekologii jako nauki. Dla jednych badaczy jest to nauka biologiczna, dla innych geograficzna, jeszcze inni poszerzają ją o problematykę z dziedziny ochrony środowiska. Z powodu tak różnych podejść oraz poglądów na ten temat w podręcznikach spotyka się różne definicje samej ekologii jak i różne jej modele teoretyczne.

Ze względu na zakres zainteresowań i poziomów organizacji wyróżnia się:

• autekologię - ekologię organizmów, zajmującą się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na organizmy
• synekologię- ekologię ekosystemów, zajmującą się badaniem grup organizmów w biocenozach oraz zależności między zbiorowiskami organizmów a ich siedliskiem.

Ze względu na metodologię badań wyróżnia się:

• ekologię opisową -opisywanie całych formacji roślinnych i zgrupować zwierząt kuli ziemskiej
• ekologię funkcjonalną - bada związki, wzajemne zależności i oddziaływania między składowymi jednostek opisywanych przez ekologie opisową, poszukuje ogólnych zasad funkcjonowania systemów ekologicznych
• ekologię ewolucyjną - rozważa organizmy i relacje istniejące między nimi jako twory historycznego procesu ewolucji.